Karlowe Wary, Karlovy Vary, Carlsbad, a może Карловы Вары?

Karlowe Wary

Kar­lowe Wary

Do pier­wszej opowieś­ci z Kar­lowych Warów użyłem nieco prowoka­cyjnego tytułu, ale już wyjaś­ni­am dlaczego. Mias­to znane jest w Polsce jako Kar­lowe Wary, według czeskiej pisowni pisze się Karlovy Vary. Dawniej — kiedy należało do Niemiec — znane było jako Carls­bad. Nigdy jed­nak nie było w rękach rosyjs­kich. Czemu więc również i taka nazwa w tytule?


Karlowe Wary

Kar­lowe Wary

Karlowe Wary — odrobina historii

Sprawa pier­wsza: skąd pochodzi nazwa mias­ta? Początkowo mała, słowiańs­ka osa­da nosiła nazwę Utopy, co w języku starosłowiańskim oznacza­ło “gorące źródła”. Potem nazwę zmieniono na Vary — moż­na by rzec, że był to syn­on­im słowa Utopy. Jed­nak peł­na, obec­na nazwa została pojaw­ia się w drugiej połowie XIVw., po wiz­y­cie przyszłego cesarza Karol IV przy gorą­cym źró­dle nad rzeką Teplá. Osa­da od imienia Karol (Karl) została przemi­anowana na Kar­lowe Wary. 14 sierp­nia 1370 r. ten sam cesarz nadał miejs­cowoś­ci prawa miejskie.

Przełom XVI i XVI­Iw. przynosi upadek mias­ta. Najpierw w 1582 r. dochodzi do wielkiej powodzi, a pod­czas pożaru w 1604 r. płonie 99 spośród 102 ist­nieją­cych budynków. Na domi­ar złego, w roku 1618 wybucha woj­na trzy­dziesto­let­nia, co powodu­je drasty­czne zmniejsze­nie się licz­by kuracjuszy.

Karlowe Wary

Kar­lowe Wary

Mias­to odradza się blisko 100 lat później i sta­je się pop­u­larnym miejscem wśród sask­iej, pol­skiej i rosyjskiej szlachty — zwłaszcza po dwukrot­nym poby­cie cara Pio­tra Wielkiego.

W roku 1807 Jan Bech­er rozpoczy­na pro­dukcję znanej na niemal całym świecie likieru Karlovars­ka Becherov­ka. W kole­jnych lat­ach XIXw. pow­sta­ją połączenia kole­jowe do Kar­lowych Warów i mias­to zaczy­na rozk­witać. W tym okre­sie pow­stała właśnie więk­szość znanych dzisi­aj obiek­tów, takich jak Grand­ho­tel Pupp, Łaźnie Cesarskie czy liczne kolum­nady nad rzeką Tepla.

W 1938r. mias­to sta­je się częś­cią Kra­ju Sudeck­iego i zosta­je włąc­zone do III Rzeszy. W cza­sie II wojny świat. zniszc­zona zosta­je w cza­sie bom­bar­dowań dziel­ni­ca Rybáře. Zmi­ana granic po wojnie powodu­je wysiedle­nie 20tys. Niem­ców oraz nacjon­al­iza­cję uzdrowiska.


Karlowe Wary

Kar­lowe Wary

Dzisiejsze Karlowe Wary

Dzisi­aj mias­to znów wyglą­da wspaniale: stara uzdrowiskowa część i dep­ta­ki nad rzeką odzyskały swo­ją dawną świet­ność. XIX-wieczny porządek architek­ton­iczny burzą gdzie niegdzie obiek­ty pow­stałe w cza­sie epo­ki socre­al­iz­mu. Ale wróćmy do tytułu: czemu użyłem nazwy Карловы Вары? Otóż podob­nie jak po wiz­y­tach Pio­tra Wielkiego w 1711 i 1712r dzisi­aj również uzdrowisko upodobali sobie Ros­janie — stanow­ią oni chy­ba najwięk­szą część spośród odwiedza­ją­cych Kar­lowe Wary. A że “biznes jest biznes”, to więk­szość sklepów i zakładów usłu­gowych kieru­je swo­je towary i usłu­gi do najliczniejszej grupy turys­tów i kuracjuszy. Dlat­ego też idąc dep­takiem przede wszys­tkim ujrzymy wit­ryny i reklamy pisane… cyrylicą. Z tych samych powodów niemal wszyscy mieszkań­cy mówią chy­ba lep­iej po rosyjsku niż w jakimkol­wiek innym (rzecz jas­na poza czeskim) języku. Odniosłem wraże­nie, że niek­tóre sklepy zatrud­ni­a­ją nawet Ros­jan, aby przy­jezd­ni mieli zapewnioną w 100% rosyjsko­języ­czną obsługę.

Karlowe Wary

Kar­lowe Wary

Nie zmienia to jed­nak fak­tu, że mias­to jest piękne i warte odwiedzenia, ma sporo zabytków, ciekawych miejsc, punk­tów widokowych i urokli­wych uliczek z “cukierkową” zabu­dową. Ale o szczegółach opowiem w kole­jnych artykułach… 🙂


Tagi , .Dodaj do zakładek Link.